Hipofiz tümörü nedir?

Hipofiz dokusunu oluşturan hücrelerin kontrolsüz bölünmesi ve çoğalması sonucu kitle oluşumuna hipofiz adenomu denir. Hipofiz adenomları; İşlev ve yapı olarak bunlar iyi huylu tümörlerdir; Elde edebilecekleri boyut ve işleve bağlı olarak, çeşitli klinik semptomlara ve olumsuz sağlık etkilerine neden olabilir. Çok nadiren hipofiz tümörleri kanserli hale gelebilir. Yine klinik olarak görülen hipofiz adenomları genellikle ön hipofiz bezinden kaynaklanır.hipofiz bezi, hipofiz bezi tümörü, hipofiz bezi tümörü ne demek

Hipofiz adenomlarının klinik belirtileri genellikle hangi hipofiz hücrelerinden kaynaklandıklarına, hormon üretip üretmediklerine ve ulaştıkları tümörün boyutuna bağlı olarak farklılık gösterir. Buna göre 1 cm’den küçük çapa sahip adenomlar mikroadenomlar olarak adlandırılırken; 1 cm’den büyük adenomlara makroadenomlar denir. Mikroadenomlar genellikle çevre dokularda ciddi sorunlara yol açmasa da; Makroadenomlar, hipofiz bezine komşu anatomik yapıların ve hipofiz bezinin kendisinin sıkışması nedeniyle sorunlara neden olabilir.

Ek olarak, adenomlar, kaynaklandıkları hücreye bağlı olarak fonksiyonel özellikler sergileyebilir ve bazı hormonları kontrolsüz bir şekilde normalin üzerinde bir şekilde salabilirler. Buna göre büyüme hormonu, ACTH, TSH, prolaktin, FSH veya LH üretebilen adenomlar gelişebilir. Rahimdeki embriyolojik döneme ait çeşitli doku türlerinden (örneğin kraniyofarenjiyom, teratom, gangliositoma) kaynaklanan hipofiz bezi içinde veya çevresinde tümör yapıları da gelişebilir.

Bu bilgiler ışığında, klinikte karşılaşılan hipofiz adenomlarının çoğu mikroadenomlar olmasına ve prolaktin üretme eğiliminde olmasına rağmen; Makroadenom olarak gözlemlenen tümörlerin çoğu, herhangi bir hormon üretmeden çevre dokuların sıkışmasına bağlı olarak işlev görmez ve klinik bir tablo geliştirir.

Hipofiz tümörüne ne sebep olur?

Mevcut klinik yaklaşımla hipofiz adenomlarının neden geliştiği tam olarak bilinmemektedir. Bununla birlikte, araştırmalar, belirli risk faktörlerine sahip hastaların hipofiz adenomu geliştirme olasılığının daha yüksek olduğunu bulmuştur. Bu faktörler genetik temellidir ve şu şekilde özetlenebilir:

Çoklu endokrin neoplazm sendromu tip 1 olan hastalar (MEN-1)

McCune-Albright Sendromlu Hastalar

Carney kompleksi olan hastalar

Ailede benzer bir hipofiz adenom öyküsü olan kişiler

Hipofiz tümörlerinin belirtileri nelerdir?

Hipofiz tümörlerinden gelişen semptomlar, tümörün boyutuna bağlı olarak çevredeki dokunun sıkışmasından kaynaklanabilir; Hormon eksikliğine bağlı olarak da gelişerek hipofiz bezinin işlevsel kısmının bozulmasına neden olabilir. Tümör, hormon üreten fonksiyonel bir kitle ise, bu kez üretilen hormonun fazlalığı ile ilişkili semptomlar tabloya eklenebilir. Bu bağlamda, hipofiz tümörlerinde bu, çok çeşitli klinik tablolara yol açabilir: “Bir hipofiz tümöründe hangi semptomlar ortaya çıkar?” Soru sormak daha mantıklı olacaktır.

Bu bağlamda hipofiz adenomlarının büyük boyutlara ulaştığı durumlarda çevre dokuların sıkışmasına bağlı olarak şu belirtiler görülebilir:

Görme kaybı veya görme alanı azalması (özellikle gözün dış kadranlarında)

Baş ağrısı

Bulantı kusma

Hipofiz bezinin sıkışmasına bağlı yorgunluk, yorgunluk, adet düzensizlikleri, cinsel işlev bozukluğu, artan idrar çıkışı, kilo artışı

Ayrıca adenom fonksiyonel ise artan hormon miktarına bağlı olarak tabloya aşağıdaki belirtiler eklenebilir:

Fazla prolaktin; adet döngüsünün ihlali veya adetin tamamen kaybolması, meme dokusundan sütün salgılanması, erkeklerde cinsel işlev bozukluğu, sperm sayısında azalma, meme dokusunda gelişme

Aşırı büyüme hormonu; ergenlik döneminde aşırı uzama; Yetişkinlikte çene, burun ucu, kol ve bacak gibi vücut uzuvlarının uzaması, terleme, yüksek kan şekeri, eklem ve kalp problemleri

Fazla ACTH ile; Vücudun anormal bölgelerindeki yağlanma, kas güçsüzlüğü, yüksek tansiyon ve kan şekeri, yağlı cilt ve sivilce gelişimi, çatlaklar, psikolojik sorunlar

Aşırı TSH; kilo kaybı, çarpıntı, bağırsak sorunları, terleme, anksiyete ve sinirlilik

Fazla FSH – LH; adet döngüsünün ihlali, cinsel işlevle ilgili sorunlar, kısırlık